Auteur: Peter Boel

Het Nederlandse deelnemersveld aan het Open toernooi in Hoogeveen wordt aangevoerd door een kwartet actieve grootmeesters: Erwin l’Ami, Benjamin Bok, Sipke Ernst en Jan Werle. Tweevoudig Nederlands Open kampioen l’Ami won het Univé Open in 2012 en is in staat om in elk toernooi hoge ogen te gooien, zoals we eerder dit jaar zagen toen hij in Reykjavik een beresterk open toernooi won. Ook de kansen van vaste deelnemer Ernst, de Friese houwdegen die elk jaar in Hoogeveen van de partij is, zijn nooit uit te vlakken.

Benjamin Bok | Foto: New in Chess

Meervoudig Nederlands jeugdkampioen Benjamin Bok is ondanks zijn 20 jaar al een ervaren grootmeester, die in het Hoogeveen Open weer voor het eerst meedoet sinds 2007. Met zijn club HMC Den Bosch is de Brabander regerend kampioen voetbalschaak. De Fries Jan Werle is altijd een zeer getalenteerd grootmeester geweest, die echter daarnaast bezig is aan een carrière als advocaat. Dit jaar is hij weer meer gaan schaken, met als eerste resultaat een fraaie derde plaats in het Vlissingen Open met 7 uit 9.

In de laatste matchpartijen hebben beide verliezers nog eens gevoelige klappen opgelopen. Jan Timman was andermaal niet opgewassen tegen het experimentele spel van Baadur Jobava, en Alexey Shirov was opnieuw “geplugd”.
 
Giri – Shirov
 
1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 e5 6.Pdb5 d6 7.Lg5 a6 8.Pa3 b5 9.Pd5 Le7 10.Lxf6 Lxf6 11.c3 Lg5 12.Pc2 0–0
Deze zet wordt tegenwoordig meestal vermeden en vervangen door 12…Tb8, en Giri toont in deze partij aan waarom.
13.a4 bxa4 14.Txa4 a5 15.Lc4 Tb8 16.b3 Kh8 17.Pce3 g6 18.h4 Lxh4 19.g3 Lg5 20.f4 exf4 21.gxf4 Lh4+
 

22.Kf1
22.Kd2 was de meer gebruikelijke zet, maar Giri had gevonden dat de tekstzet zwart voor flinke problemen stelt.
22…f5 23.Ta2 fxe4 24.Tah2 g5 25.Dh5
Blijkbaar de meest cruciale. In de stampartij van 22.Kf1, Hracek-Mista, Tsjechië 2006, volgde 25.Pg2 Tb7 26.Pxh4 gxh4 27.Txh4 Tg7 28.Dh5 Lf5. In een latere partij deed zwart 28…Le6 en werd het meteen remise na 29.Dxh7+.
25…Tb7
In een partij Barski-Skliarov (2013) volgde 25…Pe5 26.Ke2 Pxc4 27.fxg5 Txb3 28.Txh4 Tb2+ 29.Ke1 Tb1+ 30.Pd1 Lf5 31.g6 Tb7 en nu won wit een stuk met 32.De2 Lxg6 33.Dxc4 en wit kon dit niet winnen, “maar dit ziet er niet goed uit”, vond Shirov.
26.Ke2 Le6 27.Dh6 Lg8?!
Te passief. De beste kans lijkt nog 27…Lxd5 28.Pxd5 Tff7 (deze verdediging had Shirov overzien) maar na 29.De6 blijft wit aan het roer.
28.Tg2
Tot hier had Giri gerekend. Het alternatief is 28.Tg1, beide zetten zijn kansrijk.
28…Tbf7
Hierna stort de zwarte stelling in. De computer geeft nog 28…Pe5 29.fxe5 dxe5 30.Txh4 gxh4 31.Dh5 Te8 maar dat ziet er niet bepaald aantrekkelijk uit.
 

29.Txh4! gxh4 30.Pf5
Ook 30.f5 wint, met de dreiging 30.f6 en 31.Dg7+. Zwart kan niet op f6 slaan omdat de loper op g8 hangt. 30…h3 31.Tg5 en wit wint.
30…h3 31.Ph4 Dxh4 32.Txg8+ Txg8 33.Dxh4
En Shirov spartelde nog een tijd, maar de vis werd uiteindelijk op het droge gebracht. 
 
Jobava – Timman
 
1.c4 e5 2.Pc3 Pf6 3.Pf3 Pc6 4.g3 Lc5 5.Lg2 d6 6.d3 h6 7.a3 a6 8.b4 La7 9.0–0 0–0 10.Le3!?
De eerste aparte zet van Jobava van vandaag, al eerder gespeeld door onder anderen Daniel Fridman. “Een verleidelijke zet voor mij”, zei Jobava. “De sterke loper op a7 gaat eraf en de pionnenstructuur wordt veranderd.”
10…Lxe3
De principiële zet. Anderen hebben 10…Pd4 gespeeld.
11.fxe3 Le6 12.Ph4 Pg4
12…Tb8 vond Jobava beter. “Dan speel ik 13.Dd2 en gaat het langzaam verder.”
13.Dc1 Dg5
Deze zet vond Jobava ook minder. Het alternatief was 13…f5 Wit wint dan een pion met 14.h3 Pf6 15.Pxf5 maar zwart krijgt wat tegenspel met 15…Dd7 16.g4 h5 Jobava: “Nu kan ik zijn structuur vernielen.”
14.Lxc6 bxc6 15.e4 Dh5!?
Volgens de Georgiër moesten de dames geruild worden.
16.h3 Pf6 17.Kg2
 

Nu wil wit opstomen op de damevleugel met a3–a4–a5 en b4–b5. Daarom onderneemt Timman actie:
17…d5 18.cxd5 cxd5
Maar daarvoor staan de zwarte stukken verkeerd:
19.Txf6! gxf6 20.exd5 Ld7 21.De3
“Misschien was 21.e4 nog wat beter”, zei Jobava. “Maar ik was er niet zeker van, dus koos ik voor een meer geforceerde variant.”
21…Dg5 22.Dc5 f5 23.Dxc7 Tad8
23…Tac8 24.Dxd7 Txc3 25.Pxf5 Tc2 26.Te1 is ook geen probleem voor wit.
24.Pf3 Dh5 25.Pxe5 Lb5 26.Pc4 Tfe8 27.Tf1

27…Td7
27…Tc8 was volgens Jobava nog een wat betere versie, bijvoorbeeld 28.Df4 Txe2+ 29.Pxe2 Dxe2+ 30.Tf2 Dxd3 31.Pe3 De4+ met goede winstkansen voor wit in het eindspel.
28.Df4 Txe2+ 29.Pxe2 Dxe2+ 30.Tf2 Dxd3 31.Pe3 Te7
Bij afruil met 31…De4+ zou de toren op d7 passiever staan dan op c8.
32.Pxf5 Dxd5+ 33.Kh2 Td7 34.Dg4+
En opgegeven wegens mat.
 
Een keihard einde voor beide wereldspelers Alexey Shirov en Jan Timman, maar wel helemaal in de lijn met wat zich hier deze week heeft afgespeeld. Wij hebben genoten van elke minuut, en wij hopen u ook!

Tex de Wit, a comedian and a chess commentator, presented the closing ceremony smoothly. His first ‘guest’ was alderman Gert Vos of Hoogeveen, who had been impressed throughout the week by the ‘noble spirit’ of chess: ‘I’ve played soccer and volleyball, but there’s always noise there. A chess tournament has a respectful, concentrated atmosphere.’

He called it a great honour to host this chess event in the Hoogeveen town hall, and said that, as far as he knew, the tournament would be welcome again next year. Then he asked for a round of applause for the tournament secretary, the very versatile Jeroen Bottema, and for the new tournament director Loek van Wely, who had done a great job in his opinion: ‘I’ve seen nothing but satisfied faces here.’

Gert Vos | Photo: Peter Doggers

The tournament treasurer, Teun Boersma, addressed Loek van Wely especially: ‘You’ve made something very special of this event, and I am convinced that you will become a good “horseman”.’ Then he presented the ruling Dutch champion with a beautiful book called ‘The Beauty of the Horse’.

​To the question repeated by Tex de Wit, what was actually worse: losing a tournament or leading one, Van Wely still didn’t give a clear-cut answer: ‘I haven’t really been myself this week… next week I’ll be a player again, and chess gives me less stress for sure. Do I have more respect for organizers now? Well, I may have been nasty to some of them in the past… now I’ll think again before I do that.’ In any case many people have come to respect the leading capabilities of the top chess player from Tilburg.

Loek van Wely | Photo: Peter Doggers
 
The Prize Giving
Wouter Slump got a prize for the best performance in Nick Maatman’s simultaneous display at McDonald’s. In Amateur Group 2 (the morning group), Tinus Fleur was the champion. A few decades ago he’d had a winning position against Loek van Wely in the town of Gorredijk. Had he converted that position, who knows he might have been standing on the stage in another capacity today. The main prize in Amateur Group 1 (afternoon) went to Johan Mostertman.

Van Wely said that he thought the new set-up of the tournament, with two matches instead of a four-player double round robin, was a success: ‘We had four great fighters. I was hoping for many decisions, and uncompromising play, and I am happy. Only Baadur Jobava let me down: he played a few “normal” games here. That wasn’t the deal.”

Jan Timman was of course disappointed with his result, but he said he had enjoyed playing such an interesting opponent. When Jobava was asked whether he was happy, he simply said: ‘Yes!’

Jobava thanks Timman | Photo: Peter Doggers

De Wit, who is a fan of Shirov’s Fire on Board books, asked the author if we could expect a third volume soon. ‘Maybe’, Shirov answered, still a little shaken. ‘But then the title may be “Smoke after Fire…”

Like Baadur Jobava, Anish Giri was about to travel to Tashkent to play the Grand Prix tournament. ‘Here things worked out well, let’s see if they also work out well there. I may be one of the favourites now, but I still have the feeling that my rating is a bit too high.’ We’ll see in the coming days.

Anish Giri with his trophy | Photo: Peter Doggers

Finally Van Wely handed a prize to Mees van Osch, who had achieved his first IM-norm in the Open. And so there were many satisfied faces, Saturday night in Hoogeveen.

Many thanks to everyone involved in the tournament, and hopefully till next year!

Stand-up comedian en schaakcommentator Tex de Wit praatte de slotceremonie met veel vaart aan elkaar. Zijn eerste ‘gast’ was wethouder Gert Vos van Hoogeveen, die de afgelopen week onder de indruk was geraakt van de ‘nobele geest’ van de schaaksport: “Ik heb wel voetbal en volleybal gespeeld, daarbij is het altijd lawaaierig. Hier heerst een respectvolle, geconcentreerde sfeer.”

Hij noemde het een grote eer om dit schaakevenement in het raadhuis te mogen herbergen en zei te verwachten dat het toernooi ook in 2015 weer welkom zal zijn. Daarna vroeg hij een applaus voor toernooisecretaris en allesdoener Jeroen Bottema, en voor de nieuwe toernooidirecteur Loek van Wely, die een ‘geweldige job’ had gedaan: “Ik heb alleen maar tevreden gezichten gezien deze week.”

Gert Vos | Photo: Peter Doggers

Penningmeester Teun Boersma richtte een speciaal woord tot Loek van Wely: “Je hebt er iets heel bijzonders van gemaakt en ik ben ervan overtuigd dat je een goede ‘ruiter’ wordt.” En hij bood de regerend Nederlands kampioen een fraai boek genaamd ‘De Schoonheid van het Paard’ aan.

Op de herhalingsvraag van Tex de Wit wat nu eigenlijk erger was: onderaan eindigen in een toernooi of een toernooi leiden, hield Van Wely het nog steeds in het midden: “Ik was deze week niet echt mezelf… volgende week ben ik een speler, en schaken geeft mij zeker minder stress. Of ik meer respect heb gekregen voor organisatoren? Nou, ik ben misschien wel eens gemeen tegen sommige geweest… ik zal nu eerder tot tien tellen voor ik dat doe.” In ieder geval hebben velen deze week respect gekregen voor de leidinggevende capaciteiten van de topschaker uit Tilburg.

Loek van Wely | Foto: Peter Doggers
 
De prijsuitreiking
Wouter Slump kreeg een prijs voor de beste prestatie in de McDonald’s-simultaan door Nick Maatman. In Amateurgroep 2 (de ochtendgroep) werd Tinus Fleur kampioen. Die had enkele decennia geleden nog eens een gewonnen stelling gehad tegen Loek van Wely in Gorredijk. Had hij die gewonnen stelling ook verzilverd, dan had hij hier vandaag misschien in een andere hoedanigheid op het podium gestaan. De hoofdprijs in Amateurgroep 1 (middag) ging naar Johan Mostertman.

Van Wely gaf aan dat hij de nieuwe opzet van het toernooi, met twee matches in plaats van een vierkamp, geslaagd achtte: “We hadden vier geweldige vechters. Ik hoopte op veel besliste partijen en compromisloos spel, en ze hebben me niet teleurgesteld. Alleen Baadur Jobava, die heeft hier een paar ‘normale’ partijen gespeeld. Dat hadden we niet afgesproken.”
Jan Timman was natuurlijk teleurgesteld met zijn resultaat, maar zei dat hij het mooi had gevonden tegen zo’n interessante speler uit te komen. Op de vraag aan Jobava of hij ‘happy’ was, zei deze simpelweg: “Yes!”

Jobava bedankt Timman | Foto: Peter Doggers

De Wit, een fan van Shirov’s Fire on Board boeken, vroeg de auteur of we binnenkort een derde deel konden verwachten. “Misschien”, reageerde deze, nog steeds een beetje aangeslagen. “Maar dan gaat het waarschijnlijk ‘Smoke after Fire’ heten…”
Anish Giri stond, evenals Baadur Jobava, klaar om naar het Grand Prix-toernooi in Tashkent af te reizen: “Het ging hier heel goed, hopelijk kan ik dat daar vasthouden. Ja, ik word daar nu misschien tot de favorieten gerekend, maar ik heb nog steeds het gevoel dat mijn rating een beetje te hoog is.” Dat gaan we de komende dagen zien.

Anish Giri kreeg zijn van Gert Vos uitgereikt | Foto: Peter Doggers

Als laatste reikte Van Wely een prijs uit aan Mees van Osch, die in de Open groep zijn eerste meesternorm heeft behaald. En zo waren er vele tevreden gezichten, zaterdagavond in Hoogeveen.

Alle betrokkenen bij het toernooi hartelijk bedankt, en hopelijk tot volgend jaar!

Na zijn zege op Beliavsky was Victor Mikhalevski constant bovenin te vinden. Maar voor de laatste ronde was hij slechts één van de drie koplopers. Toen zijn maat Michael Roiz snel remiseerde met Beliavsky was de buit bijna binnen, want ook Mikhalevski won snel van Sopiko Guramishvili, die ditmaal haar dag niet had.
 
Guramishvili – Mikhalevski

12.Dc2
Met deze zet heeft wit een slechte score. Vaker wordt 12.f4 gespeeld.
12…Le7 13.Tfd1 0–0 14.b3?
 

14…b4!
Dwingt zo’n beetje het volgende stukoffer af, want 15.Lxf6 Pxf6 16.Pa2 c3 is niet om aan te zien.
15.bxc4 bxc3 16.Lf3 Pxe5 17.dxe5 Pd7
En wit zag haar stuk niet terug en gaf drie zetten later op.
 
Hierna moest Mikhalevski lang wachten op wat er aan bord 3 ging gebeuren. Andrey Vovk had steeds een klein plusje, en vlak voor het tijdstip van de prijsuitreiking zat de spanning er nog volop in.
 
Vovk – Romanishin
 

31.b3 Lxf6 32.Pxf6 Pxa3!?
Laat het paard vangen, maar zo simpel is het natuurlijk niet!
33.Tc3+ Kb7 34.Pd5 Tc8!? 35.Txc8 Kxc8 36.Kb2
 

36…Txc2+?! 37.Kxa3 Txf2 38.Kb4 Txh2 39.Tf1 Td2 40.Pc3 Td4+ 41.Ka5 Td3!
41…Txg4 42.Txf7 geeft wit betere winstkansen.
42.Tc1 Kb7 43.g5 d5 44.Tc2 Ka7 45.Pe2 Kb7
Het blijft erg gevaarlijk voor zwart, bijvoorbeeld 45…Txb3 46.Tc7+ Kb8 47.Kb6 Tb4 48.Txf7 Kc8 49.Pf4.
46.Tc3 Td2 47.Pf4 d4 48.Tc5 d3 49.Kb4 Td1 50.Td5 d2 51.Pe2 Kc6
 

52.Td8
Goede winstkansen gaf de subtiele Houdini-vondst 52.Td3!! a5+ 53.Kc3 a4 54.b4 en nu heeft wit op de partijzet 54…Tb1 ineens 55.Pd4+ (55.Txd2 Tb3+ 56.Kc2 Txb4) 55…Kb6 56.Txd2 en hij houdt pion b4.
52…a5+ 53.Kc3 a4 54.b4 Tb1 55.Kxd2
Nu verliest wit zelfs na 55.Pd4+?? Kc7.
55…Txb4
En het lukte Vovk niet meer dit te winnen.
 
Daarmee werd Mikhalevski de ongedeelde winnaar van het Open toernooi. Onze felicitaties voor deze sympathieke grootmeester!

In the final match games, both losing sides received one more heavy blow. Jan Timman once again couldn’t cope with Baadur Jobava’s experimental play, and Alexey Shirov was again ‘plugged’ by Anish Giri.
 
Giri – Shirov
 
1.e4 c5 2.Nf3 Nc6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 e5 6.Ndb5 d6 7.Bg5 a6 8.Na3 b5 9.Nd5 Be7 10.Bxf6 Bxf6 11.c3 Bg5 12.Nc2 0–0
This moves is mostly avoided nowadays and 12…Rb8 is preferred, and in this game Giri shows why.
13.a4 bxa4 14.Rxa4 a5 15.Bc4 Rb8 16.b3 Kh8 17.Nce3 g6 18.h4 Bxh4 19.g3 Bg5 20.f4 exf4 21.gxf4 Bh4+ 
 

22.Kf1
22.Kd2 was the more common move here, but Giri had found out that the text move poses Black considerable problems.
22…f5 23.Ra2 fxe4 24.Rah2 g5 25.Qh5
Apparently the most crucial. In the stem game for 22.Kf1 according to the databases, Hracek-Mista, Czechia 2006, there followed 25.Ng2 Rb7 26.Nxh4 gxh4 27.Rxh4 Rg7 28.Qh5 Bf5. In a later game Black played 28…Be6 which immediately led to a draw after 29.Qxh7+.
25…Qb7
A game Barski-Skliarov (2013) saw 25…Ne5 26.Ke2 Nxc4 27.fxg5 Rxb3 28.Rxh4 Rb2+ 29.Ke1 Rb1+ 30.Nd1 Bf5 31.g6 Rb7 and now White won a piece with 32.Qe2 Bxg6 33.Qxc4. He couldn’t win this, ‘but this doesn’t look good’, Shirov opined.
26.Ke2 Be6 27.Qh6 Bg8?!
Too passive. Black’s best chance seems to be 27…Bxd5 28.Nxd5 Rff7 (Shirov hadn’t seen this latter move), though after 29.Qe6 White still has the upper hand.
28.Rg2
Giri had calculated up to here. The alternative is 28.Rg1, both moves are promising.
28…Rbf7
After this the black position collapses. The computer gives 28…Ne5 29.fxe5 dxe5 30.Rxh4 gxh4 31.Qh5 Re8, but that doesn’t look too attractive.
 

29.Rxh4! gxh4 30.Nf5
30.f5 also wins, due to the threat of 30.f6 and 31.Qg7+. Black cannot take on f6 because the bishop on g8 is hanging: 30…h3 31.Rg5 and White wins.
30…h3 31.Nh4 Qxh4 32.Rxg8+ Rxg8 33.Qxh4
And Shirov struggled on for a while, but eventually Giri hauled in the loot.
 
Jobava – Timman
 
1.c4 e5 2.Nc3 Nf6 3.Nf3 Nc6 4.g3 Bc5 5.Bg2 d6 6.d3 h6 7.a3 a6 8.b4 Ba7 9.0–0 0–0 10.Be3!?
Jobava’s first unusual move for the day, though it had been played before by, among others, Daniel Fridman. ‘A tempting move for me’, Jobava said. ‘The strong bishop on a7 is traded off, and I’m changing the pawn structure.’
10…Bxe3
The principled move. Others have played 10…Nd4.
11.fxe3 Be6 12.Nh4 Ng4
Jobava liked 12…Rb8 better. ‘Then I play 13.Qd2, with a slow game.’
13.Qc1 Qg5
Jobava thought this wasn’t the best move either. The alternative was 13…f5. Then White wins a pawn with 14.h3 Nf6 15.Nxf5, but Black gets some counterplay with 15…Qd7 16.g4 h5. Jobava: ‘Now I can destroy his structure.’
14.Bxc6 bxc6 15.e4 Qh5!?
According to the Georgian the queens had to be exchanged.
16.h3 Nf6 17.Kg2
 

Now White wants to steamroll on the queenside with a3-a4-a5 and b4-b5. So Timman takes action:
17…d5 18.cxd5 cxd5 
But the black pieces are wrongly placed for this:
19.Rxf6! gxf6 20.exd5 Bd7 21.Qe3 
‘Maybe 21.e4 was still better’, Jobava said. ‘But I wasn’t sure, so I chose a more forced line.’
21…Qg5 22.Qc5 f5 23.Qxc7 Rad8 
23…Rac8 24.Qxd7 Rxc3 25.Nxf5 Rc2 26.Re1 isn’t a problem for White either.
24.Nf3 Qh5 25.Nxe5 Bb5 26.Nc4 Rfe8 27.Rf1

27…Rd7
27…Rc8 was in Jobava’s opinion a better version, for example: 28.Qf4 Rxe2+ 29.Nxe2 Qxe2+ 30.Rf2 Qxd3 31.Ne3 Qe4+ with good winning chances for White in the endgame.
28.Qf4 Rxe2+ 29.Nxe2 Qxe2+ 30.Rf2 Qxd3 31.Ne3 Re7
After the trade with 31…Qe4+, the rook would be more passive on d7 than on c8.
32.Nxf5 Qxd5+ 33.Kh2 Rd7 34.Qg4+
And Black resigned in view of mate.
 
A really tough finish for both world-class players Alexey Shirov and Jan Timman, but it was entirely in line with what we have seen this week. We’ve enjoyed every minute, and we hope you have too!